Zapomniani Bohaterowie

WSPARCIE STRONY
Żołnierze Wyklęci - Zapomniani Bohaterowie na facebook
FUNDACJA ''PAMIĘTAMY''
THE DOOMED SOLDIERS
Freedom And Independence
NATIONAL ARMED FORCES
Instytut Pamięci Narodowej
Zeszyty Historyczne WiN-u
GLAUKOPIS - Pismo Społeczno-Historyczne
Historia miejscowości Gminy Urszulin
ENDECJA.pl
Brygada Świętokrzyska NSZ

Leopold Okulicki
GRH Ogniowcy
PSRH ''X D.O.K.''
Wierni Ojczyźnie
Pamięci Żołnierzy Wyklętych
FUNDACJA ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH
KAMPANIA WRZEŚNIOWA 1939

Niepoprawni.pl - Blogerzy dla blogerów



www.michalkiewicz.pl - strona autorska Stanisława Michalkiewicza
ALBUM POLSKI - Nasze Małe Ojczyzny
TWARDZI JAK STAL - muzyczny hołd dla NSZ
Witryna poświęcona twórczości i życiu Józefa Mackiewicza (1902 - 1985)
Łysiakmania
Strona Ks. Tadeusza Isakowicza - Zaleskiego
WOLNI i SOLIDARNI
Społeczny Komitet Budowy Pomnika Ofiar Tragedii Narodowej pod Smoleńskiem
13grudnia.org.pl
Żarowska Izba Historyczna
Strony Patriotyczne
SURGE POLONIA
Prawy Prosty. Niezależny Magazyn Informacyjny
Polsko-Polonijna Gazeta Internetowa KWORUM
Ogrody Wspomnień
Imperium Romanum
czwartek, 10 lutego 2011
WARTO PRZECZYTAĆ... (35)

Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Piotr Niwiński
Brygady "Łupaszki". 5 i 6 Wileńska Brygada AK w fotografii 1943–1952
.
Instytut Pamięci Narodowej, Oficyna Wydawnicza RYTM,
Warszawa 2010, 464 s. (seria "Dopalanie Kresów")


Album Brygady "Łupaszki" to historia dziewięcioletnich zmagań oddziałów dowodzonych przez mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszkę", walczących z Niemcami, Litwinami, Sowietami i ich komunistycznymi zausznikami na polach Wileńszczyzny, Białostocczyzny, Podlasia, Kaszub, Warmii i Mazur. To prawdziwa epopeja dwóch najbardziej zasłużonych oddziałów polskiego powojennego podziemia niepodległościowego – 5 i 6 Brygady Wileńskiej AK. Oddziałów, które, wbrew przeciwnościom losu i kalkulacjom politycznym, przez wiele lat konsekwentnie prowadziły pod komendą mjr. "Łupaszki" otwartą walkę z wrogami Państwa Polskiego, dając świadectwo głębokiego patriotyzmu i przywiązania do tradycji niepodległościowej. To wreszcie historia wyjątkowej zbiorowości ludzi, w większości bardzo młodych, pochodzących z Wileńszczyzny i Podlasia, związanych wspólnotą ideową i prawdziwym braterstwem broni. Ludzi, którzy za wierność Ojczyźnie gotowi byli zapłacić cenę najwyższą. Album ten jest wyrazem hołdu za ich ofiarę.


Anna Chmielewska, Jolanta Drozdowska, Justyna Gogolewska
W godzinie próby. Żołnierze podziemia niepodległościowego w Białostockiem po 1944 roku i ich losy.

Instytut Pamięci Narodowej, Białystok 2010, 304 s.

Album jest poświęcony żołnierzom podziemia niepodległościowego w Białostockiem po 1944 r. Ta bogato ilustrowana publikacja, zawierająca ponad 500 zdjęć i dokumentów, została przygotowana przede wszystkim w oparciu o materiały archiwalne z zasobu Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Białymstoku.

W pierwszej części zamieszczono materiały archiwalne dotyczące żołnierzy walczących w strukturach dwóch głównych konspiracyjnych nurtów, tj. Okręgu AK-WiN Białystok oraz Okręgu NZW Białystok. Czytelnik znajdzie tu fotografie kadry dowódczej Okręgów, oddziałów, szeregowych żołnierzy oddziałów partyzanckich, a także dokumenty wytworzone przez podziemie, np. rozkazy organizacyjne, dzienniki korespondencyjne, wnioski awansowe, wzory pieczęci, przykładową prasę konspiracyjną. Dokumenty te ukazują zakres działalności i stopień zorganizowania białostockich struktur podziemnych oraz uświadamiają legalność konspiracji zbrojnej jako struktury Polskiego Państwa Podziemnego.

W części drugiej zaprezentowane zostały biografie piętnastu wybranych żołnierzy podziemia niepodległościowego. Ukazują one różnorodność losów i postaw ludzi, którzy w 1944 r. podjęli decyzję o trwaniu w oporze wobec systemu komunistycznego oraz skutki tej deklaracji. Na podstawie raportów funkcjonariuszy UBP/SB oraz dokumentów podziemia można zaobserwować dramatyzm wyborów politycznych, ideowych i moralnych żołnierzy konspiracji zbrojnej. Lektura dokumentów dostarcza wiedzy o tym, jaką cenę płaciło się za wierność ideałom, za sprzeciw wobec nowych, narzuconych władz, za walkę o suwerenność. W tej części można znaleźć biogramy żołnierzy, którzy za działalność niepodległościową zostali skazani na karę śmierci czy wieloletnie więzienie, a po wyjściu na wolność byli nieustannie inwigilowani, nieraz pozbawiani pracy, szantażowani. Przedstawiono tu również osoby, które dokonały swoistej przemiany wartości i otwarcie przeszły na stronę dotychczasowego wroga.

Prezentowany materiał historyczny odzwierciedla okrucieństwo komunistycznego systemu, stosowane przez organy bezpieczeństwa metody, kombinacje operacyjne, inwigilację, rozpracowywanie oddziałów od środka i ich likwidację, zmuszanie do współpracy.

Dystrybucja: Oddział IPN w Białymstoku


Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny, t. IV.
Instytut Pamięci Narodowej, Kraków–Warszawa–Wrocław 2010, 936 s.

W serii "Słowniki" publikowane są opracowania o charakterze encyklopedycznym i biograficznym, poświęcone najnowszej historii Polski. Mają na celu przedstawienie żołnierzy i działaczy Polskiego Państwa Podziemnego, uczestników konspiracji, opozycji i oporu społecznego z lat 1939–1989.

Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny jest zapisem życiorysów ludzi, którzy nie pogodzili się z powojenną rzeczywistością i w najtrudniejszych czasach prowadzili walkę o niepodległą Polskę. Pozwala zrozumieć ich motywacje i drogi życiowe, a także formy i skalę oporu przeciw komunistycznej władzy w latach czterdziestych i pięćdziesiątych. Autorami biogramów zamieszczonych w prezentowanej publikacji są znawcy powojennej historii Polski, którym udało się dotrzeć do skrywanych w okresie PRL dokumentów i świadectw.
W przygotowaniu kolejny tom.

Publikacje wydane przez Instytut Pamięci Narodowej można kupić:
  • w Centrali IPN
ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
pon.–pt. 8.15–16.15
tel. (0-22) 581-88-72
  • w Centrum Edukacyjnym IPN
ul. Marszałkowska 21/25, Warszawa
pon.–pt. 11.00–18.00
sob. 9.00–14.00
tel. (0-22) 576-30-06

Od dnia 15 lutego 2011 publikacje będzie można także kupić:


Bolesław Dereń
Józef Kuraś "Ogień". Partyzant Podhala.

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Warszawa 2007, 340 s.

Józef Kuraś "Ogień" – autentyczna postać, barwna i nietuzinkowa. Góral z krwi i kości. W czasie wojny bohater okupowanej Polski.
Józef Kuraś "Ogień" (1915-1947) ukazywany był powszechnie jako przywódca organizacji przestępczej lub po prostu zwykłej bandy. Przypisywano mu przy tym najniegodziwsze, wręcz okrutne czyny. Kim był Józef Kuraś, o co i z kim walczył? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdą czytelnicy w tej książce. Jest ona owocem żmudnych poszukiwań, a potem wczytania się w niedostępne dotychczas materiały źródłowe urzędów bezpieczeństwa publicznego.

Książka do nabycia:

Danuta Suchorowska
Rozbić więzienie UB! Akcje zbrojne AK i WiN 1945-1946.

Wydawnictwo LTW, 2010, 244 s.

Wznowiona po latach książka Danuty Suchorowskiej Rozbić więzienie UB! przedstawia akcje zbrojne AK i WiN mające na celu uwolnienie więźniów politycznych przebywających w zakładach karnych w Kielcach, Radomiu i Krakowie w latach 1945-1946. Ryszard Terlecki pisał, że jest to "rodzaj filmu dokumentalnego, którego bohaterowie zmuszani są do odtwarzania szczegółów o których znaczeniu oni sami nie byli przekonani. Opisy zyskują przez swoją wielostronność, gdy o odbiciu więzienia opowiadają zarówno członkowie atakującego oddziału jak i czekający na uwolnienie więźniowie".

Książka do nabycia:
Strona główna>
wtorek, 11 stycznia 2011
WARTO PRZECZYTAĆ... (34)

Dawid Golik
Obszar opanowany przez "leśnych". Działania partyzanckie oraz represje aparatu bezpieczeństwa na terenie Ochotnicy w latach 1945–1956.

Kraków 2010, 255 s.

Książka powstała w wyniku kilkuletnich badań nad wprowadzaniem tzw. władzy ludowej w południowych powiatach obecnego województwa małopolskiego. Podczas przeprowadzonych kwerend archiwalnych oraz rozmów z uczestnikami tamtych wydarzeń okazało się, że jednym z miejsc, w których działalność podziemia niepodległościowego była szczególnie zauważalna, jest położna w Gorcach wieś Ochotnica. Miejscowość ta miała bardzo intensywne kontakty z Armią Krajową, co pozwoliło zarysować pewną ciągłość w relacjach jej mieszkańców z partyzantami – zarówno podczas okupacji niemieckiej, jak i po jej zakończeniu.

W książce szczegółowo opisano związane z Ochotnicą oddziały partyzanckie, m.in. IV batalion 1. pułku strzelców podhalańskich AK, Zgrupowanie Partyzanckie "Błyskawica" Józefa Kurasia "Ognia" oraz grupę "Wiarusy". Osobny rozdział poświęcono działaniom operacyjnym UB na omawianym terenie.

Książka do nabycia w wydawnictwie AKADE:

AKADE s.c.
ul. Kordiana 58/22
30-653 Kraków
e-mail:
kozielski@pro.onet.pl
+48 602 749 181


Strona główna>
piątek, 24 grudnia 2010
WARTO PRZECZYTAĆ... (33)

Paweł Fornal
Konspiracja akowska i poakowska w powiecie brzozowskim (1939–1949). Geneza, struktura, działalność i likwidacja
.
Rzeszów 2010, 768 s., cena 32,00 zł.

Książka jest monografią Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej, Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" oraz Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej – działających w powiecie brzozowskim. Ukazuje nieznany regionalny fragment zmagań z okupacją niemiecką, a następnie sowiecką i reżimem komunistycznym w pierwszych latach jego istnienia.

Zakres chronologiczny obejmuje dekadę pomiędzy listopadem a grudniem 1939 r., kiedy zaczęły powstawać pierwsze kadrowe struktury Służby Zwycięstwu Polski, przekształcone wkrótce w Związek Walki Zbrojnej, a lipcem 1949 r., gdy Urząd Bezpieczeństwa aresztował współpracowników Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej, rozbijając ostatnie bastiony oporu wobec nowej władzy.

W pracy przedstawiono strukturę i działalność najważniejszych organizacji niepodległościowych i oddziałów zbrojnych, jak też ich rozpracowanie oraz likwidację przez wojewódzki i powiatowy aparat bezpieczeństwa. Opisane zostały również najważniejsze procesy karne brzozowskich konspiratorów przed wojskowymi sądami rejonowymi w Rzeszowie i Krakowie. Uzupełnieniem są aneksy zawierające m.in. obszerne biogramy uczestników miejscowej konspiracji.

Informacje o możliwości zakupu książki na stronie
Instytutu Pamięci Narodowej>


Strona główna>
poniedziałek, 13 grudnia 2010
WARTO PRZECZYTAĆ... (32)

"Zeszyty Historyczne WiN-u" nr 32-33
Historia i pamięć. Księga dedykowana Januszowi Kurtyce.

Najnowszy numer "Zeszytów Historycznych WiN-u", który ukaże się niebawem, jest hołdem środowiska historyków dla Janusza Kurtyki. Przez 16 lat – jako redaktor naczelny pisma – kształtował jego profil i charakter. Dostrzegał ogromną rolę badań naukowych, które miały pomóc w przywróceniu pamięci historycznej. Rzetelne i wnikliwe, zgodne z rygorami metodologii, nie ulegające modom i naciskom poprawności politycznej, miały przybliżać do Prawdy. Ich wyniki miały służyć wychowaniu świadomego Polaka i obywatela.
W tomie znalazły się artykuły, biogramy, edycje źródłowe, wspomnienia, recenzje oraz zestawienia bibliograficzne opracowane przez 51 historyków z całej Polski. Teksty dotyczą dziejów oporu wobec obu okupantów, walki o niepodległość w latach Polski "ludowej" oraz historii komunistycznego aparatu represji. Zgodnie z formułą pisma najwięcej miejsca zajmują materiały poświęcone konspiracji i działaniom bezpieki z lat 1944/45–1956.

"Zeszyty Historyczne WiN-u" można nabyć w księgarni internetowej: www.zhwin.pl (zamówienia proszę składać na adres: ksiegarnia@zhwin.pl)






Ze wstępu do Zeszytów Historycznych WiN-u

W numerach z 2007 i 2008 r. pożegnaliśmy Andrzeja Zagórskiego i Ludwika Kubika. W jakiś sposób było to naturalne, prawa biologii wyrywały z naszego grona najstarszych członków redakcji. Niewyobrażalna tragedia na smoleńskim lotnisku 10 kwietnia tego roku sprawiła, że w bieżącym numerze żegnamy redaktora naczelnego Janusza Kurtykę. Tom ten jest hołdem środowiska historyków dziejów najnowszych dla współtwórcy „Zeszytów Historycznych WiN-u”, który kierując pismem, przez 16 lat kształtował jego profil i charakter.

Janusz Kurtyka pojmował życie jako Służbę Tej Co Nie Zginęła. Wierność przodkom, którzy oddali dla Niej życie, traktował jako bezdyskusyjny obowiązek. Czuł się ich dłużnikiem. Dlatego odkąd wszedł w dorosłe życie, walczył o pamięć o tych, którzy byli spychani w mroki niepamięci, a powinni być drogowskazami dla narodu. W grudniu 1980 r. zorganizował wyjazd krakowskich historyków-studentów na odsłonięcie pomnika Poległych Stoczniowców w Gdańsku, jesienią następnego roku wszedł w skład solidarnościowego komitetu organizacyjnego obchodów Święta Niepodległości w Krakowie. To był początek konsekwentnej drogi, na której etapami były między innymi napisana przez Niego pierwsza krajowa biografia generała Leopolda Okulickiego, kierowanie redakcją „Zeszytów Historycznych WiN-u”, współtworzenie Instytutu Pamięci Narodowej.

Cele, które z taką determinacją – przy niezwykle skromnych środkach materialnych – realizował jako redaktor naczelny „Zeszytów”, mógł po objęciu w 2000 r. funkcji dyrektora Oddziału IPN w Krakowie, a po pięciu latach Prezesa IPN, postawić przed silną państwową instytucją. Na jej funkcjonowanie wywarł przemożny wpływ. W Instytucie będącym urzędem państwowym, pod jego kierownictwem nie było miejsca na urzędowanie, był etos służby Państwu Polskiemu. Tego Janusz Kurtyka wymagał od siebie i dlatego mógł wymagać tej służby od podwładnych. Widział ogromną rolę badań naukowych, które miały pomóc w przywróceniu pamięci historycznej. Rzetelne i wnikliwe, zgodne z rygorami metodologii, nie ulegające modom i naciskom poprawności politycznej, miały przybliżać do Prawdy. Ich wyniki miały służyć wychowaniu świadomego Polaka i obywatela.

Janusz Kurtyka wyraźnie widział ciągłość narodowego losu – podejmując wyzwania współczesności, nie tracił z oczu ideałów tych, dzięki którym Polska istnieje dziś na mapie Europy. Uważał, że współczesne pokolenie musi się twórczo odnieść do działań i dziedzictwa poprzedników – jest im to winne, w przeciwnym wypadku ich wysiłki i ofiary byłyby daremne.

Za jedną z kluczowych dla losów państwa i tożsamości narodowej kwestii uważał problematykę Zbrodni Katyńskiej. Tej sprawie poświęcił znaczną część swojej aktywności na przełomie 2009 i 2010 r. W jednym z ostatnich tekstów pisał: Pamięć o niej obecnie służy budowaniu społecznego przekonania, iż służba Ojczyźnie ma niekiedy swoją wielką cenę, zaś obowiązkiem państwa jest pamiętać o tych, którzy w imię tej służby oddali życie. Nie mogło Go zabraknąć wśród tych, których Prezydent RP zaprosił jako przedstawicieli narodu i państwa na obchody 70 rocznicy wymordowania przez Sowietów polskiej elity…

W zeszłym roku wespół z Januszem Kurtyką redakcja podjęła decyzję o poszerzeniu spectrum tematów obecnych na łamach naszego pisma. Dziś podtrzymujemy w całej rozciągłości deklaracje zawarte we wstępie do numeru 31. „Zeszytów”. Pragniemy, aby nasz periodyk był nadal miejscem, gdzie sąsiadują ze sobą teksty doświadczonych badaczy i debiutujących adeptów historii. Liczymy, że na jego łamach znajdą miejsce autorzy, którym na sercu leżą sprawy wolności badań naukowych i rzetelnego uprawiania krytyki historycznej. Na problemy te zwracał wielokrotnie uwagę Janusz Kurtyka. Podejmując wysiłek wydawania „Zeszytów” bez Niego, będziemy dążyli do realizacji bliskich Mu cnót naukowych.

W dzisiejszej dobie mamy do czynienia z niespotykanym wcześniej zerwaniem ciągłości kulturowej i cywilizacyjnej. Na wielką skalę dokonuje się redefiniowanie podstawowych pojęć, które jakże często jest definiowaniem ich na opak. Aby przypomnieć, jak nasi Dziadowie i Ojcowie rozumieli najważniejsze idee, w imię których walczyli i niejednokrotnie oddawali życie, wprowadziliśmy nowy dział „Publicystyka Polski Niezawisłej”. Zamierzamy zamieszczać w nim – opatrując tylko niezbędnym komentarzem – teksty prasowe czy druki ulotne z czasów zmagań o wolność. Janusz Kurtyka żył tamtymi ideami, były one dla Niego naturalnym środowiskiem, ale zdawał sobie sprawę, że kolejne pokolenia – pozbawione tych korzeni, mają coraz większą trudność w zrozumieniu przeszłości.

Serdeczne podziękowania kierujemy do osób, które pomogły nam w przygotowaniu części tego numeru poświęconej śp. prof. Januszowi Kurtyce. Dziękujemy Jego żonie Zuzannie, mamie – Stanisławie i bratu – Andrzejowi. Wyrazy wdzięczności kierujemy także do osób, które udostępniły nam swoje zbiory fotograficzne: Sławomira Cieślikowskiego, Teodora Gąsiorowskiego, Sławomira Kaspera, Wojciecha Kowalczyka, Janusza Pezdy, Mateusza Szpytmy, a w szczególności Piotra Życieńskiego.

Redakcja ZH WiN   

poniedziałek, 29 listopada 2010
WARTO PRZECZYTAĆ... (31)

Brygada Świętokrzyska NSZ. W marszu i boju
Wyd. "Glaukopis", Warszawa 2010, s. 128.

Ukazał się właśnie reprint kultowej książki wydanej pierwotnie w 1948 r. pt. "W marszu i boju". Niniejsza edycja albumu jest wspólną inicjatywą Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych oraz pisma społeczno - historycznego "Glaukopis".

"W marszu i boju" to literacki reportaż z walk i codziennego życia żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych. Była to jedna z największych formacji partyzanckich na ziemiach polskich w 1944 r. W czasie trwających blisko pół roku działań na Ziemi Kieleckiej Brygada zlikwidowała kilkuset Niemców i Sowietów oraz członków podziemia komunistycznego, stanowiących awangardę nowej, sowieckiej okupacji. Był to również jedyny oddział polskiego podziemia niepodległościowego, który dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności i umiejętnej dyplomacji dowódców, zdołał pod koniec wojny wydostać się z kraju i połączyć z wojskami amerykańskimi gen. George’a Pattona. Brygada Świętokrzyska to także jedyna jednostka partyzancka, której udało się zdobyć niemiecki obóz koncentracyjny w Holiszowie (Holysov k. Pilzna) i uwolnić kilkaset więzionych tam kobiet różnych narodowości, w tym wiele Polek i Żydówek.

Niniejsze wydanie jest reprintem unikalnej dziś publikacji, wydanej w 1948 r. nakładem środowiska byłych żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej NSZ. Zawiera wiele nieznanych szerzej zdjęć i relacji. To doskonała lektura i źródło wiedzy o dziejach NSZ; niezwykle staranna szata graficzna pozwala także na zarekomendowanie tego wydawnictwa jako doskonałego prezentu pod choinkę.

"W Marszu i boju", w cenie 30 zł (w tym koszta wysyłki), można kupić w sieci Empik oraz w redakcji pisma "Glaukopis": wojciech_muszynski@go2.pl

Więcej na temat Brygady Świętokrzyskiej NSZ czytaj:
Wszystkim zainteresowanym szerszym zgłębieniem historii walk Narodowych Sił Zbrojnych na Lubelszczyźnie i Kielecczyźnie oraz powstaniem i działalnością Brygady Świętokrzyskiej NSZ szczególnie mocno rekomenduję doskonałą monografię tej formacji a jednocześnie biografię jej szefa sztabu płk. Leonarda Zub-Zdanowicza, autorstwa prof. Marka Jana Chodakiewicza, Narodowe Siły Zbrojne. "Ząb" przeciw dwu wrogom.

Marek Jan Chodakiewicz
Narodowe Siły Zbrojne. "Ząb" przeciw dwu wrogom      
Wyd. Fronda, 2005, wydanie II uzupełnione, s. 500.

Drugie, poszerzone wydanie biografii szefa sztabu Brygady Świętokrzyskiej NSZ pułkownika Leonarda Zub-Zdanowicza. Rewizja mitów i kłamstw komunistycznej historiografii i propagandy na temat postawy NSZ wobec nazistów i bolszewików. Pięćset stron rzetelnego i obiektywnego opracowania z działalności bohaterskiego dowódcy partyzanckich oddziałów NSZ działających na Lubelszczyźnie i Kielecczyźnie.

Na pierwszym planie płk Leonard Zub - Zdanowicz ps. "Ząb", szef sztabu Brygady Świętokrzyskiej NSZ.

SPIS TREŚCI:

Przedmowa, ANDRZEJ CZUMA
Wstęp
Rozdział I. Wychowanie (listopad 1912-wrzesień 1939)
Rozdział II. Pierwszy bój (wrzesień 1939-grudzień 1939)
Rozdział III. Na obczyźnie (styczeń 1940-sierpień 1942)
Rozdział IV. Bezrobotny cichociemny (wrzesień 1942-maj 1943)
Rozdział V. Pseudonim "Ząb" (czerwiec 1943-czerwiec 1944)
Rozdział VI. Brygada Świętokrzyska (lipiec 1944-sierpień 1945)
Zakończenie. Perypetie (1945-1982)
Fotografie
Przypisy
Wykaz ważniejszych skrótów
Skróty tytułów stosowane w przypisach i bibliografii
Przypisy do rozdziału I
Przypisy do rozdziału II
Przypisy do rozdziału III
Przypisy do rozdziału IV
Przypisy do rozdziału V
Przypisy do rozdziału VI
Przypisy do zakończenia
Bibliografia wybrana
I. Archiwa, biblioteki i zbiory prywatne
II. Prasa
III. Opublikowane opracowania
IV. Opublikowane dokumenty i zbiory dokumentów, wspomnienia, wywiady, pisma, listy, relacje, sprawozdania, polemiki, oświadczenia i in.
V. Niepublikowane wspomnienia i opracowania
VI. Rozmowy autora
Indeks nazwisk i pseudonimów (oprac. Anna Chybowska)
Indeks nazw geograficznych (oprac. Anna Chybowska)

Oficerowie Brygady Świętokrzyskiej NSZ we Vsekarach (Czechy), maj 1945 r. Z prawej płk Antoni Szacki "Bohun", "Dąbrowski", dowódca Brygady, w środku mjr Leonard Zub - Zdanowicz "Ząb", z lewej mjr Stefan Marcinkowski "Poraj", "Poraj Karol", "Wronicz".

Książka do nabycia:
Strona główna>
piątek, 19 listopada 2010
WARTO POSŁUCHAĆ... (30)
Audiobooki o Żołnierzach Wyklętych w Niepoprawne Radio PL

Od niedawna na stronie Niepoprawne Radio PL pojawiła się możliwość pobrania audiobooków traktujących m.in. o Żołnierzach Wyklętych, a czytanych przez twórców rozgłośni. Poniżej, po kliknięciu na okładkę, można pobrać rzeczone audiobooki w formacie mp3.


Jerzy Ślaski
Żołnierze Wyklęci
[wyd. Oficyna Wydawnicza RYTM]


St. Sierż. Mieczysław Dziemieszkiewicz "Rój" 1925-1951
[tekst ze strony podziemiezbrojne.blox.pl]


Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski
Kazimierz Kamieński "Huzar"
ostatni podlaski komendant 6 Brygady Wileńskiej AK i jego żołnierze
1939-1952
[wyd. Fundacja "Pamiętamy"]


Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski
Z walk oddziałów kpt. "Młota" 6 Brygady Wileńskiej AK
na Podlasiu
Pamięci partyzantów poległych 17 lutego 1947 r. w Kiełpińcu
[wyd. Fundacja "Pamiętamy"]


Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski
Życie po życiu, czyli zagadka śmierci "Oracza"
[wyd. Fundacja "Pamiętamy"]


Niepoprawne Radio PL powstało na skutek inicjatywy blogerów związanych z portalem niepoprawni.pl oraz osób związanych z Solidarnością Walczącą
W tej chwili nadaje dwie audycje tygodniowo:  w niedziele i czwartki od godziny 19:00.  Bieżąca audycja jest powtarzana bez przerwy aż do kolejnej premiery.
Radio rozwija się na bazie różnych środowisk prawicowych. Ambicją twórców jest stworzenie medium niezależnego, obiektywnego w informacjach, ale nie pozbawionego poglądów. Poglądy autorów nie muszą być ze sobą zgodne, grunt by były uczciwe i szczere.
Radio jest niezależne od instytucji i firm, odporne na jakiekolwiek naciski.

Więcej o Radiu dowiesz się tutaj: radiopl.pl/o-radiu>

Strona główna>
niedziela, 14 listopada 2010
WARTO PRZECZYTAĆ... (29)

WYZWOLENIE? 1945
Scenariusz: Sławomir Zajączkowski
Rysunki: Krzysztof Wyrzykowski
Wkładka historyczna i konsultacja historyczna
Kazimierz Krajewski, dr Tomasz Łabuszewski
Warszawa 2010, s. 82, cena 35,00 zł.

Nie ulega wątpliwości, że "żołnierzom wyklętym", którzy po 1945 r. nie złożyli broni i kontynuowali bój o niepodległą Rzeczpospolitą, przynależeć powinno właściwe miejsce w polskiej historii i kulturze. Przez 45 lat był to temat tabu.

Władze Polski ludowej starały się pogrzebać pamięć o bojownikach walczących do ostatniego naboju z sowieckim zniewoleniem i komunistyczną władzą. Dziś prawdziwi bohaterowie i pseudonimy "Łupaszki", "Orlika", "Zapory", "Ognia", "Roja", "Warszyca" czy "Ojca Jana" powoli przedostają się do świadomości Polaków. Wciąż jednak wiemy o nich za mało, a ich ofiara bywa nadal kwestionowana. Pokutuje przeświadczenie, że wojna i okupacja zakończyły się w Polsce w maju 1945 r. wraz z "wyzwoleniem" kraju przez Armię Czerwoną i upadkiem Berlina.

Tymczasem nowa okupacja, tym razem sowiecka, trwała dalej. Towarzyszył jej twardy opór społeczeństwa, kilkuset tysięcy konspiratorów, kilkudziesięciu tysięcy "leśnych" żołnierzy.

Komiks "Wyzwolenie? 1945" nie stawia na martyrologię. Pokazuje losy trzech dowódców: Jana Tabortowskiego "Bruzdy", Mariana Bernaciaka "Orlika" oraz Franciszka Przysiężniaka "Ojca Jana", którzy mając za sobą epizody współpracy z "sojusznikiem naszych sojuszników" – zmuszeni zostali represjami do walki z NKWD i komunistyczną polska bezpieką. Pokazuje trzy zwycięskie bitwy stoczone przez żołnierzy Armii Krajowej [AKO] i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego z sowieckim okupantem oraz ich komunistycznymi poplecznikami. Przedstawia wydarzenia historyczne i młodych ludzi biorących w nich udział.

Komiks można nabyć w:
Księgarni Komiksowej INCAL

Źródło: Instytut Pamięci Narodowej
Strona główna>

czwartek, 11 listopada 2010
WARTO PRZECZYTAĆ... (28)

Krystian Pielacha
Proces żołnierzy wyklętych w Rykach
(15 I 1947)

Ryki 2010, s. 264; ilustracje i zdjęcia.

Książka opisuje pokazowy proces doraźny jaki miał miejsce w Rykach 15 stycznia 1947 r., wyrokiem którego za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego skazanych zostało na karę śmierci czterech żołnierzy Zrzeszenia Wolność i  Niezawisłość ze zgrupowania mjr. Mariana Bernaciaka "Orlika", a trzech kolejnych na karę więzienia. W bardzo szczegółowy sposób przedstawiała losy sądzonych od momentu aresztowania, poprzez śledztwo, proces sądowy, egzekucję, aż po dalsze losy osób skazanych na karę więzienia.

Książkę można nabyć w:
lub bezpośrednio od autora - kontakt:
Więcej na temat procesu w Rykach czytaj tutaj:
środa, 03 listopada 2010
WARTO PRZECZYTAĆ... (27)

Sebastian Reńca
Z cienia. Powieść o żołnierzach wyklętych

Wydawnictwo Fronda, Warszawa 2010, s. 266.

Z CIENIA to powieść oparta na faktach. Główny bohater, żołnierz NSZ, po wojnie walczył przeciw komunistom w zgrupowaniu kpt. Henryka Flame "Bartka". Ocalał, bo nie wziął udziału w zaaranżowanym podstępnie wyjeździe na Zachód. Około stu siedemdziesięciu kolegów z oddziału zostało wówczas zgładzonych. Do dziś nikt nie wie, gdzie leżą ci żołnierze, ani kim byli ich oprawcy.
Książka jest przejmującym studium postaw ludzkich. Mówi o wierności i zdradzie. O przyjaźni i miłości. O ludziach z krwi i kości, którzy śmiali się i płakali, kochali i walczyli. Zwykłych Polakach, którzy w większości, starali się w tych tragicznych czasach, pozostać Ludźmi Przyzwoitymi.

Niewiele jest dobrych, nowych polskich powieści, które opowiadałyby o historii najnowszej. A jeśli wziąć pod uwagę powieści o żołnierzach wyklętych, to ten brak jest jeszcze bardziej dotkliwy. Dlatego dobrze, że pojawia się Z CIENIA, kolejna powieść Sebastiana Reńcy. I to nie tylko dlatego, że dostarczy ona świetnej lektury na przynajmniej kilka wieczorów (a kto wie, czy nie na nieprzespaną noc), ale przede wszystkim dlatego, że jest to wielki hymn na cześć patriotyzmu i honoru. Hymn, jakiego w obecnym czasie szczególnie potrzebujemy.

Tomasz P. Terlikowski

Książkę można nabyć, w cenie 28.00 zł,
w Księgarni Ludzi Myślących [www.xlm.pl]>




Więcej na temat zgrupowania kpt. Henryka Flame "Bartka" czytaj:
Linki zewnętrzne:
Strona główna>
poniedziałek, 08 marca 2010
TRZEBA PRZECZYTAĆ !!! (26)

Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski
"Łupaszka", "Młot", "Huzar".  Działalność 5 i 6 Brygady Wileńskiej AK (1944-1952)

Warszawa 2002, s. 1076 (w tym 120 s. zdjęć), miękka oprawa.

Z ogromną radością informuję, że właśnie pojawiła się ponownie w sprzedaży monumentalna, od wielu już lat niedostępna pozycja, istny "biały kruk" wśród książek o antykomunistycznym podziemiu, a jednocześnie najdoskonalsza monografia traktująca o tym temacie.
Na dzień dzisiejszy kilka egzemplarzy dostępne jest w serwisie allegro:
oraz w księgarni internetowej:
Autorzy w efekcie długotrwałych badań opracowali pierwszą bodaj, tak szczegółową i dokładną monografię jednego z najważniejszych zgrupowań polskiej antykomunistycznej partyzantki okresu lat powojennych. Ukazują ją jako bezpośrednie przedłużenie działalności niepodległościowej, podjętej jeszcze podczas okupacji niemieckiej, kontynuowanej później w warunkach faktycznej, nowej okupacji sowieckiej. O tym, jak zaciekła i niszcząca była walka prowadzona przeciw komunistycznemu zniewoleniu, świadczyć może fakt, iż spośród podległych "Łupaszce" i "Młotowi" dowódców pododdziałów, większość poległa w walce z bronią w ręku, lub została zamordowana na mocy wyroków sądów PRL.

Oddziały partyzanckie dowodzone przez mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszkę", a następnie por./kpt. Władysława Łukasiuka "Młota", wywodziły się z brygad wileńskich AK z okresu okupacji niemieckiej i do końca nawiązywały do ich tradycji, występując jako 5 i 6 Brygada Wileńska AK. Działały do 1948 roku włącznie, zaś ich pozostałości walczyły aż do 1952 roku. Choć ich dzieje były tematem niezwykłym i fascynującym, przez ponad pół wieku nikt nie podjął się opisania i przeanalizowania ich działalności w poważny sposób.

Na temat mjr. "Łupaszki" i jego żołnierzy czytaj więcej:
Strona główna>
czwartek, 25 lutego 2010
WARTO PRZECZYTAĆ... (25)

"Nie było czasu na strach...". Z Janiną Wasiłojć - Smoleńską rozmawiają Marzena Kruk i Edyta Wnuk.
Szczecin 2009, 356 s. + 48 s. wkł. zdj.

Nowa publikacja Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie "Nie było czasu na strach..." to zapis wielogodzinnych rozmów Marzeny Kruk i Edyty Wnuk z Janiną Wasiłojć-Smoleńską, żołnierzem pierwszego oddziału partyzanckiego na Wileńszczyźnie, dowodzonego przez Antoniego Burzyńskiego ps. „Kmicic”, a potem 5. Brygady Wileńskiej AK, dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”. Bohaterka opowiada o swoim dzieciństwie, walce w partyzantce, a także działalności w podziemiu niepodległościowym, za którą została skazana na podwójną karę śmierci, zamienioną w wyniku amnestii na 15 lat więzienia. Książka zawiera przedruk dziewięćdziesięciu listów, które napisała podczas odbywania kary w Zakładzie Karnym w Fordonie oraz w więzieniu o zaostrzonym rygorze w Inowrocławiu. Publikacja zawiera także bogatą ikonografię (73 zdjęcia, listy, dokumenty).

Publikację można zakupić:
Księgarnia internetowa: POCZYTAJ.PL>
lub
Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie
ul. Janickiego 30, 71-270 Szczecin
poniedziałek-piątek 10.00-15.00
Beata Kościelna
tel. (091) 48 49 836
e-mail:
beata.koscielna@ipn.gov.pl



Janina Smoleńska. Zdjęcie do dokumentów wykonane w Borach Tucholskich 17 sierpnia 1946 r.

Janina Smoleńska
urodziła się 7 lutego 1926 r. w Tarkowszczyźnie, powiat Święciany. Do szkoły powszechnej uczęszczała w Duksztach. Od 1937 r. uczyła się w Gimnazjum Ogólnokształcącym im. Józefa Piłsudskiego w Święcianach. Po wybuchu II wojny światowej kontynuowała naukę w Niepełnej Szkole Średniej i na tajnych kompletach w Podbrodziu. Od września 1944 r. uczyła się w V Gimnazjum Żeńskim w Wilnie. Maturę zrobiła eksternistycznie w 1945 r. w kuratorium oświaty w Sopocie. Wraz z rodzicami w 1941 r., tuż przed atakiem Niemiec na ZSRR, wyjechała ze Święcian do Podbrodzia. Ojca Janiny Wasiłojć aresztowała policja litewska. Skazano go na śmierć. Cudem uniknął wyroku. Zwolniony przez Niemców, wraz z rodziną szukał schronienia w Miadziole, na terenie administrowanym przez Białorusinów. Tutaj cała rodzina zaangażowała się w działalność konspiracyjną. Janina jako pracownica magistratu dostarczała ukrywającym się konspiratorom potrzebne dokumenty.

W czerwcu 1943 r. wraz z rodzicami przyłączyła się do oddziału "Kmicica" – pierwszego partyzanckiego oddziału na Wileńszczyźnie. Wstępując w szeregi Armii Krajowej, złożyła przysięgę oraz przyjęła pseudonim "Jachna". W sierpniu 1943 r. [...] oddział został rozbrojony przez partyzantkę sowiecką. Dowódcę, Antoniego Burzyńskiego ps. "Kmicic" i część jego podwładnych rozstrzelano. Rodzina Wasiłojciów ocalała i została włączona do oddziału partyzanckiego im. Bartosza Głowackiego. Janina wraz z rodzicami zbiegła, ale w trakcie ucieczki wszyscy zostali aresztowani przez Niemców i skazani na roboty w Rzeszy. Dzięki przekupstwu uniknęli wywózki. Rodzice ukrywali się w folwarku Felino, a "Jachna" wróciła do partyzantki jako sanitariuszka w 5. Wileńskiej Brygadzie Armii Krajowej dowodzonej przez Zygmunta Szendzielarza "Łupaszkę". Po utworzeniu 4. Brygady "Narocz" pod dowództwem Longina Wojciechowskiego ps. "Ronin" została przeniesiona w jej szeregi. 13 lipca 1945 r. 4. Brygada walczyła pod Krawczunami z wojskami niemieckimi. 17–18 lipca 1945 r. nastąpiły aresztowania dowódców wileńskiej AK i rozbrojenie jej oddziałów na granicy Puszczy Rudnickiej. Janina Wasiłojć trafiła do miejsca internowania polskich partyzantów w Miednikach Królewskich, a stamtąd do więzienia na Łukiszkach w Wilnie. Po kolejnej odmowie wstąpienia do Armii Berlinga została zwolniona. Podjęła pracę w Państwowym Urzędzie Repatriacyjnym, gdzie ponownie pomagała załatwiać spalonym konspiratorom konieczne do wyjazdu dokumenty.

W kwietniu 1945 r. została zatrzymana przez NKGB, ale po kilku dniach zwolniona. Cała rodzina, obawiając się aresztowania, zdecydowała się na wyjazd do Polski. Osiedli w Sopocie, gdzie ojciec Wiktor Wasiłojć podjął pracę w tamtejszym kuratorium oświaty. "Jachna" rozpoczęła studia medyczne, początkowo w Poznaniu, a następnie na Akademii Medycznej w Gdańsku. Nawiązała również współpracę z "Zagończykiem", Feliksem Selmanowiczem, należącym do oddziału partyzanckiego "Łupaszki". Zajęła się drukowaniem i kolportażem ulotek antykomunistycznych. W czerwcu 1946 r. na koncentracji w Jodłówce pod Sztumem ponownie przyłączyła się do partyzantki, przydzielona jako sanitariuszka do szwadronu Leona Smoleńskiego "Zeusa". Oddział operował na Warmii, a następnie w Borach Tucholskich. Na okres zimowy 1946/1947 zawiesił działalność, a "Jachna" ukrywała się pod fałszywym nazwiskiem w Zielonej Górze, gdzie w styczniu 1947 r. została aresztowana.

Zdjęcie sygnalityczne Janiny Smoleńskiej, WUBP Bydgoszcz 1951 r.

8 marca 1947 r. wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy skazano ją na dwukrotną karę śmierci, zamienioną na mocy amnestii na 15 lat więzienia, oraz pozbawienie praw obywatelskich i honorowych na zawsze. Karę więzienia odbywała w Zakładzie Karnym w Fordonie oraz w więzieniu o zaostrzonym rygorze w Inowrocławiu i ponownie w Fordonie. W kwietniu 1956 r. została zwolniona na półroczną przerwę w odbywaniu kary. Wyrok 15 lat więzienia złagodzono do 10, a po wielu zabiegach adwokata Witolda Lisa-Olszewskiego resztę kary (8 miesięcy) darowano.
Wyszła po 10 latach z 35-procentową utratą zdrowia. W 1959 r. Janina Smoleńska rozpoczęła studia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu i w 1963 r. uzyskała tytuł magistra filologii polskiej.

Od 1957 r. pracowała jako nauczycielka języka polskiego w szczecińskich szkołach i uczelniach wyższych [...]. Wielokrotnie odznaczana m.in.: Krzyżem Armii Krajowej, Medalem Wojska Polskiego przyznanym przez władze polskie w Londynie, Krzyżem Zrzeszenia "WiN", Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1996 r. została matką chrzestną 12. Dywizji Zmechanizowanej im. J. Hallera w Szczecinie.

Janina Smoleńska na balkonie w mieszkaniu w Szczecinie, 1956 r.

"Jachna" jest jakże typowym, szlachetnym reprezentantem swojego pokolenia. Przeszła cały szlak charakterystyczny dla "żołnierzy wyklętych": od walki z okupantem niemieckim, przez konspirację antykomunistyczną, po więzienie epoki stalinowskiej. Książka jest opowieścią o jej życiu, wyborach i decyzjach.

Myśmy jak najszybciej chcieli oddać życie za ojczyznę -
powiedziała Janina Smoleńska wyjaśniając przyczyny wstąpienia do partyzantki. Zdaniem Marzeny Kruk taka postawa - tylko pozornie pełna patosu - była powszechna wśród ludzi z pokolenia "Jachny", urodzonych i wychowanych na Kresach. Dla nich ojczyzna była dobrem nadrzędnym.

O tej gotowości do złożenia każdej ofiary za ojczyznę przekonujemy się wielokrotnie w trakcie lektury, śledząc losy Janiny Smoleńskiej w legendarnych oddziałach Polskiego Państwa Podziemnego - "Kmicica", "Łupaszki" i "Ronina". Najdobitniej czytając relację z pokazowego procesu przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Bydgoszczy, w którym za konspiracyjną działalność została skazana na dwukrotną karę śmierci. Wyrok na mocy amnestii zamieniono na 15 lat więzienia, oraz pozbawienie praw obywatelskich i honorowych na zawsze.

Jeśli zaś chodzi o to, że odzwyczaję się od życia na wolności, to jest najmniejsze zmartwienie, bardziej muszę myśleć o tym, czy i kiedy będę na wolności. Zresztą to mało ważne i jeżeli o tym myślę, to jak już pisałam, tylko ze względu na Was chciałabym przeżyć - pisała w styczniu 1948 roku w liście do rodziców 22-letnia "Jachna". Wówczas miała już za sobą pierwsze miesiące w najcięższym kobiecym więzieniu w Fordonie, do którego w czasach stalinowskiego terroru trafiały Polki po wyrokach za działalność polityczną w ZWZ, AK, WiN, czy NSZ.
Ze wstępu do książki

"Jachna" po wyjściu z więzienia. Szczecin, 1956 r.

OBEJRZYJ ROZMOWĘ Z JANINĄ "JACHNĄ" SMOLEŃSKĄ




Strona główna>
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 8